Wat voegt een architect toe aan renovatieopgaven? We vroegen het Peter Brouwer van D+B architecten uit Arnhem. Hij brengt duurzaamheid en leefbaarheid bij elkaar, zoals bij de 99 naar BENG gerenoveerde woningen in Wageningen.

“Woningen verduurzamen is meer dan ze uitsluitend voorzien van nieuwe installatietechniek en maximaal isoleren”, weet hij. “Dat zijn de technische aspecten, maar er is zo veel meer te winnen als techniek en vorm op elkaar zijn afgestemd. Als architect denk ik mee over detailleringen en integratie van techniek. Én ik houd de bewonersbelangen in het oog. Want als al die aspecten samenkomen creëer je meerwaarde. Dat is voor de woningbouwvereniging van belang, maar ook bewoners zijn daardoor meer betrokken bij hun omgeving.” Het bijzondere is dat dat in Wageningen online heel zichtbaar is. De scanauto van Streetview is namelijk maar in een richting door de Kruisstraat gereden. Dat geeft een goed voor- en nabeeld. Waren sommige tuinen eerst overwoekerd of dienden ze als opslag, de huidige situatie laat zien met hoeveel zorg bewoners hun tuinen hebben opgeknapt. De wijk leeft er helemaal van op.

DE KWALITEIT VAN STEENSTRIPS IS ENORM VERBETERD. IK BEN OM.

Peter Brouwer / D+B architecten

Steenstrips

Wat daarnaast opvalt is het klassieke beeld dat Brouwer met oog voor detail realiseerde. “De groene panelen – die zo kenmerkend zijn voor woningen uit de jaren 60 – classificeerden de panden direct als huurwoningen. De bewoners vonden dit onaangenaam en wilden een bakstenen gevel. Daarom is de buitenmuurisolatie afgewerkt met steenstrips.” Nu is dat vaak niet de eerste keuze van architecten en ook Brouwer toonde zich terughoudend. “Het beeld is toch: steenstrips zijn namaak. Maar ik ben om. De kwaliteit van de minerale steenstrips is enorm verbeterd en met een goede menging konden we een mooi beeld creëren dat heel dicht in de buurt komt van echte bakstenen. Bovendien bood het de mogelijkheid om een gevarieerd straatbeeld te maken. Er zijn verschillende mengingen gebruikt, waardoor individualiteit is toegevoegd terwijl de eenheid is behouden.”

Beng

De woningen zijn gerenoveerd naar de BENG standaard. Brouwer: “Eén woning is Full Electric en deze wordt gemonitord. De woningbouwstichting koos voor ‘no regret’ maatregelen omdat de CV-ketels recent waren vervangen. Gasloos en NOM vergt alleen nog een aanpassing van de installatietechniek, maar dat is later relatief eenvoudig te realiseren.” Daarnaast werd de huurders de optie aangeboden om de woningscheidende wanden te isoleren. Veel bewoners hebben hiervoor gekozen.”