“We moeten zo slim mogelijk werken”, dat is de mening van Mark Koopman van KAW Architecten. Het architectenbureau renoveerde de E-flats in Zaandam en gaf en passant de buurt een facelift.

“We moeten zorgen dat materialen herbruikbaar zijn en overtollig afval voorkomen”, zegt Koopman als hem gevraagd wordt wat hij onder ‘circulair ontwikkelen’ verstaat. “De gevel van Sto is daar een goed voorbeeld van. Niet langer denken in producten, maar in systemen. Daardoor gaat de kwaliteit omhoog, versnelt het bouwtempo én wordt overlast voor bewoners tot een minimum beperkt.” Toch plaats hij daar wel een kanttekening bij. “Industrialiseren is goed, mits maatwerk mogelijk blijft.”

DE BUURT IS OVERZICHTELIJKER EN VEILIGER GEWORDEN

Mark Koopman / KAW Architecten

Ontwerpvrijheid

De E-flats sluiten aan bij zijn visie. “De portieken zijn bijvoorbeeld in een keer vervangen voor meer uitnodigende entrees, die iets naar voren komen en een geel-bronzen kleur kregen.” Maar vooral wilde hij respectvol omgaan met de drie flats, die voorheen met de garageboxen een E-plattegrond vormden. “Dat zie je bijvoorbeeld terug bij de borstweringen, die zijn – net als in het originele ontwerp – voorzien van een stenen afwerking. En dat geldt ook voor de kopgevels. Deze wilden we meer expressie geven. Steenstrips hebben het voordeel dat je er net zo mee om kunt gaan als met badkamertegels. Zonder extra kosten krijg je ontwerpvrijheid en kan je mooie nieuwe patronen maken.”

Overzichtelijk en veilig

Maar dat is niet het enige dat veranderde. “Een van de belangrijkste wijzigingen is dat de garageboxen zijn gesloopt. Deze zijn vervangen door arcades. Zo ontstond een heel ander straatbeeld. De binnenhoven sluiten beter aan bij de groene omgeving. Én de buurt is overzichtelijker en veiliger geworden.” Ook dat was namelijk een wens van de bewoners, die bij het hele traject betrokken waren. “Iedere keer merken we hoe belangrijk het is om ook de bewoners inspraak te geven, om met hen te praten en hun ideeën te verwezenlijken. Dat strijdt eigenlijk nooit met de uitgangspunten die wij als professionals hebben. Sterker nog: onze ervaring is de verbeterpunten die zij aandragen de onze voor 80% overlappen. Dat was hier ook het geval. De woningen moesten comfortabeler worden en de entrees stijlvoller. Aan die wensen konden we binnen het budget van de corporatie voldoen. Bovendien kunnen we door nu bouwkundig in te grijpen, straks eenvoudig de sprong maken naar energieneutrale woningen.”